Onbevattelijk
De allereerste keer in mijn leven dat ik een stap zette in een vliegtuig was in de vroege ochtend van 11 september, precies tien jaar geleden. Het was de dag waarop vier terroristische aanslagen zouden worden gepleegd in de Verenigde Staten.
Kreta
Op het moment waarop American Airlines-vlucht 11 de noordelijke toren van het World Trade Center invloog, lag ik vredig te slapen in een Grieks bed. We hadden de nacht ervoor doorgebracht op Schiphol en haalden op onze bestemming eerst wat uurtjes slaap in. Eenmaal wakker belde ik mijn moeder op om te melden dat we zonder problemen op Kreta waren aangekomen. Terwijl ik probeerde te vertellen hoe mijn allereerste vlucht was verlopen, onderbrak zij me om te melden dat er iets heel ergs was gebeurd in Amerika.
‘We gaan nog even eten,’ zei ik door de telefoon om het gesprek af te ronden, maar ook omdat het waar was. We verlieten het appartement en kwamen beneden in de ontvangsthal. Daar zaten wat toeristen rondom een televisiescherm. We liepen door naar buiten, langs het verlaten privézwembad, naar de poort. Het was een korte wandeling naar de boulevard en bij een van de vele restaurants aldaar wilden we gaan eten. Het liefst zo dicht mogelijk in de buurt van de zee.
Spectaculaire film
Op de terrassen, bij de cafés, overal hingen beeldschermen. ‘Ze houden hier nogal van televisiekijken,’ zei ik tegen mijn vrouw. ‘Er zal wel een belangrijke voetbalwedstrijd worden gespeeld.’ Op een zo’n scherm zag hoe een vliegtuig een gebouw binnenvloog. ‘Spectaculaire film,’ dacht ik nog. Maar alle televisies vertoonden diezelfde beelden. En ze werden steeds herhaald. Ik zag het CNN logo. Onderin het scherm stond een balk met de tekst: ‘Terrorist attacks on America.’ ‘Dat is verdomme gewoon in het echt gebeurd,’ zei ik tegen mijn vrouw.
En zo begon onze vakantie op Kreta, met het nieuws dat er een aanslag was gepleegd waarbij ongeveer drieduizend mensen het leven verloren. Steeds opnieuw zagen we hoe de twee torens van het Word Trade Center door een opstijgende wolk van puin werden verslonden, alsof ze recht de grond in zakten. En wat ik zelf het allerergst vond om te zien waren de uitvergrote opnamen waarop je mensen uit het gebouw zag springen. Tenminste tweehonderd mensen zijn op die gruwelijke manier hun dood tegemoet gesprongen.
Tien jaar
Ondanks gemengde gevoelens, ging onze vakantie op Kreta verder. We aten gefrituurde uienringen en dronken Samos, maar spraken ondertussen over onze angst voor een wereldoorlog. Mijn vrouw dreef op een luchtbed in het azuurblauwe water en ik zat aan de rand van het privézwembad met een glas vers geperst sinaasappelsap, terwijl we ons zorgen maakten over onze terugreis naar huis. We maakten een inspannende wandeling door de Samaria Kloof en bezochten de verlaten leprakolonie op Spinalonga, maar ik dacht aan de reddingswerkers die speurden naar overlevenden tussen de smeulende resten van wat ooit de twee grootste gebouwen van de wereld zijn geweest.
Het is tien jaar geleden en wanneer ik de foto’s zie waarop we er jong en gebruind uitzien, denk ik terug aan de boulevard, aan al die schermen waarop de aanslag was te zien die een diepe wond sloeg in het hart van New York. Ik vind het na al die jaren nog altijd onbevattelijk.